Krismis-koors

Ek het verlede week tot die besef gekom dat my kind nooit ‘n Desembervakansie aan die Natalse kus sal hê nie.

Dit terwyl my eerste vakansieherinneringe Desembervakansies in die karavaan by Salt Rock karavaanpark is.

Ons is jaar na jaar, oor jare heen, soheentoe. Party jare is Ma en die kinders sommer ‘n week of wat voor Pa af. Ons slaan op, en wanneer Pa se praktyk eers sluit, sluit hy by ons aan.

Later van tyd het ons maats gehad wat ons net vakansies daar gesien het, saam vakansie mee gehou het, en dan weer na Nuwejaar tot aanstaande jaar gegroet het.

Reeds sedert die tagtigerjare en Mannetjies Roux se dae, sing Laurika Rauch gereeld in ons huis:

Ek het in my kinderjare vas geglo in Kersfeesvader

In werklikheid ry hy mos met ‘n slee
Maar hier stap hy deur die mielies
met ‘n streepsak en ‘n kierie
En my boetie vra, “Woon hy in Clocolan?”

Toe trou die stem in die liedjie en dan sluit dit af, jare later as hulle al kinders het met

Hier’s ons kinders om die boompie

Hulle wag nou vir die oompie
My dogtertjie is net ‘n bietjie bang
Maar hy stap sommer uit die branders,
Ja die tye het verander
My seuntjie vra, “Woon hy in Jeffreysbaai?”

En elke keer, sing sy dit, neem sy my terug Salt Rock toe. Daar het Kersvader elke jaar op ‘n bokwa gesleep deur ‘n trekker gekom. Van tent tot tent het hy gegaan en pakkies uitgedeel. Eers jare later dat ek die kloutjie by die oor gebring het en besef het dat daardie pakkies al die pad van die Rand aangery is, in die tent en weer uit gesmokkel is.

En presies soos in die slotstrofe van Laurika se liedjie het Kersfeesvader een jaar op ‘n skuit uit die branders gekom, ons kinders almal op die strand saamgebondel.

Daar moes daardie jaar iets verkeerd gegaan het, ek onthou dat my ma-hulle ongelukkig was oor hierdie wending. Maar wat dit was sal ek nie weet nie. Straks het iemand anders my present gevat en ek ‘n verkeerde iets gekry.

Ek onthou inderdaad een jaar by een of ander Kersboom-byeenkoms, toe my ouers al opgegee het om die illusie lewendig te hou, dat al die ouers ‘n geskenk tot die waarde van ‘n sekere bedrag moes neem. Maar dit was ‘n gelukkige trekking en die Moolman telg het ‘n baie ongelukkige en minderwaardige trekking gehad. Wat dit was kan ek nie onthou nie, maar ek onthou die daaropvolgende jaar se Kersboom beter. Onder aandrang seker van my ouers, was daar hierdie jaar geen uitruil van Kerspresente nie, jy het die pakkie gekry wat Ma en Pa voor die tyd in die kattebak aangery het . Ek het daardie jaar ‘n bakatel gekry, ‘n netjiese een van hout met die mooiste albasters in.

(Dit help ook nie om vir die youngsters te verduidelik dat ‘n bakatel soos ‘n baba-pin ball in die kleine is nie, want wat sal hulle wat groot geword het met nuwerwetse arcade speletjies soos Atari en Pac man  ook nou weet van die wonders van ‘n verbode vrug soos pin ball.)

Ewenwel, verlede naweek in die Kaap kom ek onder die indruk dat Klaradyn reg is vir ‘n Desembervakansie by die see, en dan nie ‘n Yzerfontein-see nie, maar ‘n Ramsgate-, Margate of Umhlanga- see.

En ook nie dit nie, ‘n Salt Rock-seevakansie. Hierdie Salt Rock is so in ons koppe ingeprent dat my broer en sy vrou selfs hulle wittebrood daar deurgebring het — hierdie keer darem in die hotel, en anders as my ma- en pa-hulle wat al hengelende gewittebrood het in ‘n karavaan op die oewers van die Vaalrivier.

Ek google Salt Rock, en ja, daar is dit. Die getypoel is nog daar (en ek onthou my eerste kennismaking met anemone). Die terras lyk dieselfde (en ek onthou my pa met sy rug na die see al lesende aan ‘n boek). Die strand soos altyd (my eerste vlieër, die mooiste wat daar ooit was, ‘n oranje emmertjie in die vorm van ‘n sandkasteel, visnetjies aan ‘n dowel-stokkie, grafies en net ma of pa se kop wat uitsteek onder ‘n hoop sand in die vorm van ‘n blue bird racing car.)

Ai, en toe baan ek my weg oop na veertig jaar later se tariewe.

En dis soos ek gesê het:  ek het verlede week tot die besef gekom dat my kind nooit ‘n Desembervakansie aan die Natalse kus sal hê nie.

Ek en Annieka is die afgelope tyd, rondom die keuse van ‘n laerskool, uit meer as een oord en by herhaling konfronteer met die woorde, “maar wil jou kind nie beter gee as wat jy gehad het nie?”

En ek besef, nadat ek by elke denkbare karavaanpark van noord tot suid gaan inloer het, ek kan my kind nie eers gee wat ek gehad het nie, wat nog te sê beter.

Maar nou weet die gereelde leser hier seker al hoe werk hierdie Moolman se kop. Dis Esopus wat ons bekend gestel het aan suur druiwe, en ek trek onmiddellik ‘n suur druiwe op myself en Desembervakansies by die Natalse kus:  Jy sit vir twee weke af en dan het jy drie dae sonskyn as jy gelukkig is, baie beter om Aprilmaande te gaan. Dis minder reën en jy kan nog net so lekker swem.

Of so verseker almal by die skool my. Ek was self nog nooit ‘n Aprilmaand by die see nie.

Nie dieselfde nie, ek weet, maar soos Laurika inderdaad sing, “ja, die tye het verander” en soos Pieter-Dirk Uys ons daarvan bewus gemaak het “adapt or die.”

***

‘n Ander Salt Rock-herinnering wat ek nie hierbo kon inpas nie, maar ek veertig jaar later, kuier ons gesin saam, steeds nie toegelaat word om te vergeet nie, is die van die klein seuntjie wat huilend vanaf die ablusieblokke aangehardloop kom, verby seker goed sewe of agt ander karavane:  “Mamma! Pappa! My piepietol ith in my broekie vath-ge-zipp²”

My ma heeltemal histeries, my pa aan het hengel en toe maar die meisie wat later my skoonsuster sou word wat my moes ontset.

Ook my broer sal hierdie vakansie nie vergeet nie:  My pa kom toe daardie jaar ‘n dag vroeër daar aan om ons te verras. En stap in op my broer wat my nou net ‘n pak slae gegee het. My broer is darem 16 jaar ouer as ek. En ek was ‘n bedowe laatlammetjie. (Die vlieër hier bo genoem, was inderdaad die grootste en mooiste op die strand, daai plastiek emmertjie in die vorm van ‘n kasteel, inderdaad die enigste een tussen al die maatjies, en ek het na hom tot vandag toe nog nooit weer so iets gesien nie.)

Ook my, destyds, aanstaande skoonsus onthou hierdie betrokke vakansie. Dit was haar eerste saam met ons en na my pa daar aangekom het, het sy gehoor hoe vertel my ma vir my pa “hoe onverantwoordelik die kinders is om so diep in die see te swem.” Dit het haar vreeslik ontstel.

En nou onthou ek selfs, een van die plate in my plaatversameling wat ek na al die jare steeds nie kon wegmaak nie, is ‘n opname van Vivaldi se Vier Seisoene, hoeka ‘n Kerspresent wat skoonsus hierdie, of een van die volgende jare daarna, vir my pa vir Kersfees gegee het.

En dís die tipe herinneringe wat ek Klaradyn wil gee. Ryk aan kwaliteit. Herinneringe wat jou veertig jaar later steeds voed en jou hart warm laat klop.

Maar dan, aan die ander kant, ek het nooit bietjie baie bogtery en ‘n liewe lawwe lollery in Pilanesberg geken nie. My eerste kennismaking met die Kruger Wildtuin was eers in standerd 8, ‘n boring daguitstappie met ‘n bus na ons die vorige nag te min geslaap het.

Die kind moet vat wat sy kry, my magtig.

Maar dit sal darem lekker wees, net so een vakansie, Desembermaand by die see. Of dit nou reën of nie.

Miskien moet ek sttele vir een van hierdie fly by night vakansiewoonstelle wat hulle so adverteer. Dan kom ons daar en dan bestaan die adres nie eers nie en het die vriendelike man met ons deposito en die res van die bedrag wat ons in goedertrou reeds betaal het.

Dit sal nou vir jou iets wees om te onthou!

(Dit was November 2009 - Ons is April 2010 Rocky Bay, net anderkant Scottbutgh, toe. April 2011 toe maak ons weer so. En ons is klaar bespreek vir April 2012. Was dit nie vir die dinkwerk wat ek destyds hier op datum en agtermekaar gekry het nie, wonder ek of ons al ooit by die see sou gewees het.)