27.8.12

Klaars vier 7

As ek 'n dogtertjie was, wat 7 geword het, soos Klaradyn gister, dink ek dat ek 'n dogtertjie sou wees wat kan terugkyk op 'n heerlike verjaarsdag.
Met 'n mamma soos Mamma Annieka spring so verjaarsdag sommer vroeg in. Ligte geselsies rondom die onderwerp dateer uit April; ernstige geselsies skop Junie in.
Vanaf begin Julie is alles in plek en gefinaliseer – ons wag net vir die aftelling om om en by 15 Augustus te begin.
Vanjaar was dit vroeg duidelik:  ons gaan nie vanjaar 'n groot partytjie hê nie.
Dit het toe dadelik Klaradyn en 'n maatjie by die dieretuin geword.
Die maatjie het met verloop van tyd 'n –s bygekry.
En toe ons weer sien, toe vang Klaradyn ons met die een waarmee ons haar 'n klompie jare gevang het: op 4 kon sy vier maatjies kry, op 5 was dit vyf.
So sewe van hulle is toe Saterdag dieretuin toe. Met nie minder nie vyf oppassers.
Ons gesin kuier gereeld in die dieretuin en ek het spoedig tot die gevolgtrekking gekom dat 'n besoek aan die dieretuin darem baie lekkerder is in 'n groepie maatjies wat pouses saamspeel, as saam met 'n ma en 'n pa.
Die gholfkaretjies is vir twee ure ingespan, toe het ons op die gras plat geval vir 'n piekniek.
Na die piekniek wou die oues omval vir 'n slapie, maar die jonges het begin wegkruipertjie, hardlopertjie, en rondhol-in-elke-denbare-rigting-tjie begin speel. En skielik was vyf oppassers te min om 'n ordentlike ogie oor sewe graad eentjies te hou.
Maar hulle het dit geniet. Soos ek dit het, het die een maatjie dit so geniet dat sy die gesin die volgende dag weer daar had.
'n Ander, wat saam met my gery het toe ons huis toe is, het laat val dat sy wonder wat die kanse is dat hulle die volgende dag na kerk weer daar 'n draai kan gaan maak.
Ons merrieperd het soos 'n ou uitgeputte karperd op die bed neergeslaan en aan die slaap geval.
Van Sondag se kolwyntjies het ek reeds vertel.
Maandag kry ons toe nou die klaspartytjie se pakkies in plek. 'n Koeldrankie en lekkertjies met biltong en droë wors vir 'n lekker afwisseling. En dan nou die kolwyntjies.
Maandagoggend toe word die meisiekind wakker gesing deur Mamma en Pappa.
Tannie Bev sing oomblikke later uit Kampsbaai oor die foon vir haar Engels.
Sy kry is seëlringetjie met KLARIE daarop graveer van die ouerpaar.
Met Ouma Nooi (langs wie se sterfbed ek nou hierdie sit en tik om my gedagtes rustig te hou) se debietkaart het ek drie storieboeke gekoop. En sy het dit ook gekry.
Ons het maar dat Annieka voor in skryf(...  )
Ag, siestog, want toe sterf my ma twee minute later, maar meer daaroor later.
By Ouma Wiesie gekom, na die lekker wakkerword, wag daar toe knap na 06:00 'n tros ballonne by die voorhek om die herdenking van die kind se geboortedag luidkeels in skel kleure aan te kondig.
En etlike meters verder, by die voordeur hang “HAPPY BIRTHDAY” uitgespel.
By daardie huis lyk dit of Kersvader se slee met 'n eerste besending Kersfees 2011-geskenke op pad Noordpool toe, gebreek het – boeke en poppe en poprokke en nog boeke. En nog.
En dit alles tussen 06:00 en 07:00
'n Bietjie later is Pa by die skool om die kosmandjie af te laai. Verjaarsdagmaatjies kom in gewone kleure skool toe, en ek hou haar lank van die hek af dop. 'n Gelukkige blondekop in pienk wat hol en jol en elke oomblik geniet.
Ek het, toe die juffrou by die klas aansluit knap voor die klok lui. 18 hande om te help dra. 18 hande vir een skinkbord, en nog 18 hande vir die boks met eetpakkies. Hoe hulle nie oor mekaar geval het nie, hoe hulle alles in een stuk uiteindelik tussen die tafel en stoele deur, agter in die klas gekry het, weet ek nie en is suiwer genade.
Die verdere verloop ken ek nie, maar alle boodskappe dui daarop dat dit 'n lieflike klaspartytjie was.
Na skool kom kuier Tannie Esme met haar tradisionele verjaarsdagkoek – vanjaar 'n groot 7 met dolfyne.
Liezel van oorkant die straat kom sluit by ons aan en huispartytjie saam.
Toe bring Petri sy blom, en nou het ons 'n huis vol mense met stemme en gelag en vrolike speel.
Met die laaste van ons gaste weg, is ons deur na Ouma en Oupa vir 'n gesinsete met Oom Erik en Tannie Nettie wat by ons aansluit.
Die kind val in die kar aan die slaap, voor 20:00 op pad huis toe.
En toe weer oor die storie wat Mamma lees.
Maar daarvan moet Mamma my vertel, ek het dadelik deurgeskiet na Ouma Nooi toe om te sien hoe dit daar gaan.
En afskeid te neem, sou dit toe nou gister 13:30 blyk, want by haar positiewe het sy my nie weer, en ek haar nie weer, gesien nie.
Nou het ek nie meer drie vrouens om my lewe te oorheers nie, maar net twee.
En dit sal steeds een vet lekkerte wees en bly.

Klaars word 6

Nee, wat! Wat ‘n teleurstelling! Ek is al tranerig van Vrydag af, dan letterlik; dan figuurlik.

Dit het begin toe die kind Vrydagaand vir Pappa wil help met die ballonne en sy dit inderdaad onmiddellik regkry. Soos ek die vorige drie jaar gedoen het (want dis al wanneer ek ballonne opblaas — verjaarsdagtyd) kom ek agter sy trek en rek elkeen eers so uit bietjie uit, met so ‘n effense saaklikheid maar ook ‘n ietsie van ‘n vertoon.

My pa het geglo die ballonne word styf en stram van die lê en dat hulle makliker opblaas as jy hulle op hierdie manier so ‘n bietjie gebrei het. En hier ruk en pluk Klein Klaradyn ewe kordaat aan die ballonne.

Maar dis nie die ergste nie — sy kry die ballon opgeblaas. Sý, my kléintjie! Wanneer het dit dan nou gebeur? Soos ‘n dief in die nag wat ‘n mens bekruip! Dis soos gister (2009) en eergister (2008) en die dag voor eergsiter (2007) dat sy ook nader gestaan het en wou help. Natuurlik het ek nie gelag nie, natuurlik kon sy nie opblaas nie.

En nou het sy selfs die vermetelheid om die ding nog toe te wil knoop ook!

Nee, Vrydagaand was nie vir my lekker nie.

En Saterdag se partytjie het gesuig! Ek is gewoond speletjies speel, vir drie jaar het ek verlof ingesit en dan by die kleuterskool allerhande speletjies met pryse en pret en plesier aangebied.

Ek is Saterdagoggend 03:30 wakker, en staan toe maar op. Ek kry alles gereed vir my speletjies: toue, lepels, koevertjies met prentjies en dingetjies vir opwindende speletjies, kaarte vir stomstreke, ballonne, vissievang-goed, balle vir eierresies, sakke vir sakresies, my dasse vir stertaftrap, en alles  en sommer nog baie wat. Ek stoom selfs drie van my ma se ou kerkhoede vir wanneer elkeen van die twaalf ‘n hemp, twee handskoene, ‘n paar skoene van ons en ‘n hoed op die kop en aangetrek moet kry. Ek kry die toiletpapier reg vir die toiletpapiertoedraai wat elke jaar die hoogtepunt is.

I am on a roll!

Maar om ‘n armlastige onderwyser te wees, hou ook sy voordele in:  in plaas daarvan om pophuise Hospice toe aan te ry, is dit makliker om Hans te vra of hy nie die kinders se pophuis vir Klaradyn wil kom optel nie.

En so het Klaradyn nie net een lieflike pophuis nie, maar twee, lieflikes, grotes, die grootste en mooiste wat ek nog ooit gesien het.

Met die dan ons tien dogtertjies verwag, het ek en Annieka vroeg al besluit om die pophuise uit te dra, en alles wat verband hou met die poppe. Te lieflik, te gesellig.

So toe die ys gebreek is met ‘n strepie en kolletjie oor die gesig, hulle elkeen ‘n moment met die handpoppe gehad het, die koek gesny is en dit tyd is vir SPELETJIE-TYD, toe roep ek hulle nader.

Nou my skoonma het my geleer dat ‘n mens nie kind wat speel se spel onderbreek nie, en ek hét iewers geleer ‘n kind is nooit so ernstig as juis wanneer hy speel nie, en dit hét gelyk asof die meisies ‘n heerlike tyd het...

Maar ek roep hulle nader, daar is immers ‘n uur se speletjies wat wag.

Ek het beslis ‘n fout gemaak om met die ballonne te begin, vir seuntjies sou dit reg wees, vir dogtertjies nie. Hulle het my vir so twee speletjies verdra, maar voor die eerste een klaar was, het party al uitgesak en agter die pophuise ingeklim.

Toe ek speletjie 3 wil begin, toe staan ek alleen.

Maar ook maar goed, want het ek aanhou speel het die soutdeeg-yskasmagneeetjies wat ons om die tafel gemaak het, seker houtskool verbrand. Dis die eerste keer dat ek die deeg met voedselkleursel kleur, en dit werk nogal. Klaradyn se twee magneetjies en pa se demonstrasiemodel is styf teen die yskasdeur staangemaak. Maar ek is bang om dit af te haal – ek is bevrees die magneet gaan agterbly en ek gaan met ‘n soutdeeg boonste helfte in my hand agterbly. ‘n Glue gun vermoed ek sou beter gewerk het as koue lym. Maar elkeen is weg met sy magneetjie.

Met my entoesiasme benede vriespunt, tel Annieka dit toe op om die kinders te vat om pakkies oop te maak. Te heerlik.

Ons blaas en sing rondom Tannie Esme se verjaarsdagkoek wat die hoofattraksie was. (Net jammer die kinders eet so min van die kunstenaarswerk, maar ook nie regtig nie, want ons het Sondag heerlik weggelê, die koek is nie net mooi nie, hy is heerlik gebak ook, met botterversiersel, die works!

In ‘n stadium het hulle gemmerbroodmannetjies versier wat ek gedink het elkeen huis toe gaan neem, maar ‘n hele paar het hulle s’n sommer daar opgeëet.

Iewers het groepies trampolien gespring, die pophuise is beset, ek en ‘n dogtertjie het nog soutdeeg-vormpies gemaak, en ek wil my verstout om te sê elkeen (behalwe nou Pappa wat uitgemis het op die speletjies) het darem so min of meer ‘n lekker tyd gehad (‘n heerlike tyd vir party, te oordeel aan die boodskappies wat na die tyd ingekom het.)

Teen 12:00 het ek iets oor die kole gehad vir ‘n soutigheidjie en 13:00 toe was die mammas daar.

Toe Klaradyn nog net so moeg na haar tweeuurlange middagslapie wakker word, was haar eerste woorde:  “Mamma, ek dink ek is nou eers bietjie klaar gepartytjie.”

Maar toe moet ons opruim en regmaak vir Sondag se ete met die familie.

En toe tjank ek Sondag heerlik onder die tafelgebed wat ek Annieka gevra het sy my swaer moet vra om te doen:  dit was die eerste verjaarsdagete sonder Ouma Nooi.

Ek was Sondag daar om haar op te tel, maar ek het geweet dit sal ‘n onreg teenoor myself, teenoor my ma, en die ander gaste wees. Dit was Sondag twee dae dat ek gevoel het ek gaan kuier by ‘n vegetable. Miskien was dit twee af dae, ek sal vanmiddag sien; miskien gaan sy net baie vinnig, baie drasties agteruit.

Maar Ouma was daar, in die poeding (een van haar resepte) wat Annieka gemaak het, en toe ek die kouevleis in die bord pak en ek donder en plak dit nie sommer net op die bord nie, toe weet ek dis ook hoe my ma dit sou gedoen het.

Toe weer ‘n middagslapie, en toe weer gereed maak vir die eetdingetjie by die skool in die klas vandag.

Ek twyfel of ons weer volgende jaar partytjie gaan hou met 10 of meer maatjies.

Die Juffrou het genoem dat Klaradyn die uiteenlopendste maats met die uiteenlopendste persoonlikhede genooi het, en so, weet ek, sal dit altyd bly. Hulle begin ook nou die ouderdom bereik waarop die maatjies wat nie in dieselfde skool of klas is nie, nie noodwendig maklik in ‘n groot groep inskakel nie.

Annieka dink aan drie kuiermiddae oor twee weke versprei, waarop vier van hulle saam speel. Ek is bekommerd vir “two is company, three is a crowd” maar glo four sal dan ‘n happy bunch wees.

Maar ook nie nou se worries (of soos die kinders in hul Afrikaanse opstelle skryf, warries) nie. Dis nog ‘n jaar, en voor dan is dit nog eers Pappa se eie verjaarsdag, Saterdag.

3 jaar gelede

Op die tema het sy die vakansie in die wildtuin al besluit.
Op een was daar nie ‘n partytjie nie, die oupas en oumas het kom koffie drink en Ouma Louise het ‘n koek gebring.
Op twee is ons dieretuin toe. Oom en Tannie, ook Ouma, Oupa en ander Ouma.
Drie, en nou al in die kleuterskool, is feestelik gevier met ‘n Lion King-partytjie. Tannie Esme het ‘n koek bestel, een van daardie wat ander mense se kinders altyd het, maar jy nie kan bekostig nie.
En so ‘n tradisie begin wat ons teen vier baie bekommerd had — die kind wou weke lank ‘n Muishond-partytjie hou, en vir ‘n muishond sien selfs die voorste baksters in Pretoria nie sommer kans nie.
Met breispoeling, indoktrinasie, kondisionering (erger as die waaraan Pavlov se honde blootgestel was) en gebed, het sy, danksy pienk, want toe sterk in haar lewe ingeskop het, ter elfder uur op ‘n Feetjie-partytjie besluit.
Die partytjie is iets waaroor ons April al begin gesels en fantaseer. Ons was al by perde en ponies vanjaar, Pa het Bloubul-voorstelle gehad om Ma op haar senuwees te kry, en in ‘n stadium het ons saans na storietyd vir lank rondom ‘n Vrugte en Groente-partytjie gedagtes gewissel.
Maar die wildtuin had die koeël deur die kerk – ons sal vanjaar safari.
Moet net nie dink, synde ons al van April af al die leë oomblikkies met partytjie-geklets vul, dat alles in plek is nie. Trouens en inteendeel.
Ek en Annieka opedag so hier vanaf Junie, dat partytjie niks meer word as net klets nie. In die eerste week na die opedag herstel ons so, dat daar steeds by partytjie nie uitgekom word nie. Dit laat ons nou met hierdie week: 9 maatjies Saterdag by die huis, 20 maatjies Maandag by die kleuterskool.
Saterdag is Annieka se baba, Maandag is myne. ‘n Dag waarvoor ek selfs verlof insit.
Ek het hierdie lieflike dogter met hierdie lieflike opvoeding in my klas gehad wat in haar matriekjaar verklap het dat haar werkende ma een middag ‘n maand verlof neem om saam met haar dogter deur te bring. Kwaliteit-tyd tussen moeder en kind.
Dis toe ek besluit het om myself die luukse te veroorloof om een dag ‘n jaar verlof te neem en tyd in Klaars se partytjie in te sit. Ook dan nou nog net hierdie jaar en volgende jaar dat ek hierdie voorreg het, want dan is groot skool.
Die Out-of-Africa-pakkie, uitgeknip vir ‘n safari-partytjie en in Letaba se winkel, het ons nie Julie-vakansie gekoop nie. O, sy sou so mooi gelyk het, maar ‘n mens, of dan nou mense in my en my vrou se sosio-ekonomiese klas en inkomstegroep, betaal nie R300-00 in ‘n curiowinkel vir ‘n kleuter se partytjie rok nie! Daar is nie ‘n manier nie.
Toe betaal ons maar vanoggend R310-00 vir ‘n pakkie van Woolworths. Steeds lieflik en mooi, maar die kind herinner nou eerder aan ‘n African Queen as aan ‘n little maiden, Born Free, in the African bush.
So al waarvan ons in hierdie laat stadium verseker is, is:
die tema (en ons is stilweg dankbaar dat Bratz en Hannah Montanah, al is dit baie geriefliker en makliker, nog ‘n jaar van die voordeur weggehou is.
die kaartjies, dis gemaak (die een hier bo word in die kleuterskoolboekies geplak, en hou tog maar die bek oor die ysbeer as deel van Afrika, dis die gedagte wat tel en nie die arktiese gepelsde nie)
Tannie Esme se koek (dis getrou aan haar presiese aard en natuur, reeds bestel)
Die aantal gaste.
En hierdie aantal gaste is nou nogal ‘n besprekingspunt. As jy drie word kan jy twee maatjies oornooi en dan is julle drie. As jy vier is, kry ons drie maatjies, dan is dit vier. Maar iewers deur die loop van verlede week het Annieka, in haar moegheid na die mopedag, alle redelike denke en selfbeheersing verloor, van die vier maatjies vir wanneer jy vyf word, het niks gekom nie, en met die laaste telling staan ons op nege.
Ag, maar dan word ‘n mens ook net een maal in jou lewe die absoluut wonderlike ouderdom van 5. Nog net ses slapies, Liefkind.

Angelica

Angelica
Dit het my seker 20 jaar geneem om weer op die naam te kom — Angelica — voor ek die woord so ‘n klompie jare iewers in ‘n boek raakgelees het en onmiddellik geweet het, maar dis die woord waarna ek so lank al soek vir daai goed waarna ek so lank al soek.
Helaas, ook seker nou al meer as vyf en dertig jaar sedert ek dit laas gesien, wat nog te sê geproe het, Angelica.
So ver dit my betref, het jy dit net in rooi en groen gekry. Dit was taai en soet. En jou ma het die groenes gebruik om blaartjies te sny wat sy om die cherry gesit het om soos blaartjies te lyk.
Dalk was daar nie eers rooies nie, en is die rooi wat ek onthou, die rooi van die soet verglansde kersies wat die blommetjie was, met die groen angelica blaartjies om.
Ja, moenie met my en Annieka raas oor die fuss rondom Klaradyn se verjaarsdag nie, dis die oumas se skuld, oor hulle beide sulke lekker partytjies vir hul kinders gehou het.
Annieka vertel nou nog van die tuisgemaakte dadelballetjies wat sy onthou. (En dit móés lekker gewees het, want ek kan my nie indink dat enige kind van dadels kan hou nie!)
Ek op my beurt het ook net die warmste van warm herinneringe rondom my kinderpartytjies. Daar is iewers meer foto’s as die paar hier bo, wat ek onthou, ander partytjies met ander kinders, maar waar die vandag is sal ek nie weet nie.
Haai, en dan is dit vreemd, maar van die opwinding die dag van die partytjie, onthou ek niks, dis die aanloop en voorbereidings wat my die helderste in die geheue staan.
Daardie jare het jy nog Afrikaanse uitnodigingskaartjies gekry, en as dit nie kaartjies was nie, wel briefies in ‘n briefblokkie.
Nee, ek sal nie ‘n Engelse uitnodiging uitstuur nie, vergeet dit.
Dan het jy langs Ma by die tafel gaan sit terwyl sy elke maatjie se naam op die regte plek invul. Jy en Anna, Anna Mofokeng van Witsieshoek, die dierbare swart vrou wat my op ouderdom 1 in haar arms het, het Telawarren- en Launcestonstrate op en af gestap om self die briefies in die maatjies se posbusse te gooi.
Nee, ek hou nie van die SMS wat Annieka geriefshalwe uitstuur nie, dis nie dieselfde ritueel nie.
Dan ook die kolwyntjies. In die stokoue kolwyntjiepanne wat vandag nog in ons kombuis is. Met die koms van muffins bak ons lankal nie meer kolwyntjies in die vorm soos die seuntjie met sy masker en seerowerhoed hierbo regs nie. Maar van die pannetjies wat daardie koekies in sy bordjie vyf en veertig jaar gelede gebak het, raak ek nie ontslae nie, nie in my leeftyd nie.
Kyk ek ou partytjiefoto's is daar seuntjies met dasse aan. En sien ek weer my ma se moeite, destyds, met die versiering van die koekies. Botterversiering, ‘n regte kersie in die middel, en een of ander tydrowende getotter al om die rand van die koekie. Ek onthou die jaar wat ek laat blyk het ek hou nie van verglansde kersies nie (ek hou steeds nie van verglansde kersies nie, maar is dol oor die maraschino-tipe met sy amandel geur) en sy toe jube-jubes (hierdie versuikerde gelatien lekkertjies) een vir een stukkend gesny het om die koekies te versier.
Ook die jaar toe ek ‘n rugbyveld vir ‘n koek wou hê, en my ma, by gebrek aan plastiek rugbymannetjies, twee spanne sokkermannetjies op die groen klapper-veld van die platkoek staangemaak het.
En terug by die rooi en groen van die angelica. Wat was daai rooi en groen jellie wat hulle vir ons in lemoene gestol het. Jy het dan so ‘n kwart stukkie lemoen gekry, maar daar waar die lemoen moet wees, was ‘n skyfie jellie? Ek onthou weer rooi en groen?
Dit was ook die jare van Iced Zoo-koekies toe die diertjies op die koekies nog soos diertjies gelyk het, en nie soos ongedefinieerde monsters wat uit ‘n Jurassic Park ontsnap het nie. (Uit haar eie sou Judy Moolman natuurlik nooit ‘n gekoopte koekie op ‘n kinderpartytjie gehad het nie, nie oor haar dooie liggaam nie. Maar ek het daarom gevra. Ook oor sulke ander lekker boksie-koekies met ‘n malvalekker en klapper bolaag, op ‘n Marie-beskuitjie-tipe onderlaag.)
Wat is walgliker as ‘n omgekeerde roomyshorinkie met ‘n malvalekker vir ‘n kop en jelly tots vir knopies?
Maar my ma se moeite wasn anders— die top van die horinkie is afgesny om as hoed vir die malvalekker te dien. Die horinkie is dan op ‘n Marie-beskuitjie vasge-versiersuiker. Nie vir die fancy-geid soos deesdae dikwels die geval is nie, dis oor daai roomyshoring boepensvol gestop is met ander lekkertjies. Wat is lekkerder as ‘n omgekeerde roomyshorinkie met ‘n malvalekker vir ‘n kop en jelly tots vir knopies? Vir ‘n kind, daardie jare?
Dit tref my, nou toe ek deur die foto’s gaan, dat ek nie hoedjies en van daardie uitblaas-goedjies het vir vanjaar se partytjie het nie. Dit kan mos nie. Jy betaal ‘n plaas se prys, dan gee die kinders dit twee blasé en smyt dit eenkant neer. So what!
Ag, en die hoedjies. Dis iets om saam te vat huis toe, dat Ma dit daar in die asblik kan gooi. Ek kan die moeite met die hoedjies op die foto nie glo nie. Dit moet van crepe­papier wees. In geen jare kry jy so iets meer nie.
Ek voel sommer weer hoe word die paper cups van die sixties pap in my mond met die drink van ‘n tweede glasie oranje of rooi aanmaakkoeldrank.
En is die Shrek-hoedjies, saam met die Shrek-bordjies, -kaartjies, glasies, -banners, -balloons en –party boxes dieselfde?
Ek is van mening dat dit onmoontlik nie kan wees nie.
Ek bevind my die afgelope naweek in die geselskap van ‘n pa wat vertel van die events-organiser wat by die huis ingetrek gekom het met die stoeltjies en dinge. En hoe lekker dit was, twintig minute nadat die laaste gas weg is, om met ‘n skoon huis te sit.
Ja, dis seker ook lekker. Maar, o, so anders lekker. Maar straks kan die events-organiser my vertel waar om angelica op te spoor. Dit was groen (en miskien rooi), taai en soet. En jou ma het die groenes gebruik om blaartjies te sny wat sy om die cherry gesit het om soos blaartjies op jou kolwyntjie te lyk…