Sommer in die verbygaan voor ek vergeet

Ek het in my vier jaar op universiteit in toneelkunde kennis gemaak met Antigone sowel as Oidipus, trouens in twee verskillende toneelstukke gespeel wat met een of beide van hierdie karakters te doen het.

My jare lange beste vriend het weer Sielkunde geswot en deur hom het ek op ‘n ander manier met Antigone en Oidipus kennis gemaak – die Antigone-kompleks en die Oidipus-kompleks.

Maar hiervan weet ek net genoeg om soms te wonder of die feit dat Annieka en my ma dieselfde goeie punte deel, dalk verband hou met daai Oidipus-kompleks van jare gelede se studentegesels.

Ek weet van redelik vroeg in my en Annieka se verhouding dat sy geen afwesige vaderfiguur of so iets in my soek nie, wel dat sy ‘n groot gemis aan haar oupa het.

Ek moes ook al baie hoor hoe baie ek van hom sou gehou het, het ek hom net geken.

Ook lieflike staaltjies van die man wat sy van tyd tot tyd vertel.

Vir jare moes ek hoor dat haar oupa, toe sy nog op skool was, vertel het dat sy ‘n ongelooflike sin vir rigting het.

Vyftien jaar later, verlede week, laat val sy darem egter uiteindelik dat sy reken haar Oupa was op hierdie punt verkeerd, ver verkeerd.

Ek kon haar dit al vyftien jaar gelede gesê het.

Hoeka ook hierdie geloof in sy kleinkind (want veel meer as geloof kon dit nie gewees het nie) se sin vir rigting, dat ek nog altyd hierdie man wat ek nooit geken het se stories wat hom vandag nog lewendig hou, met ‘n gesonde skeut skeptisisme bevraagteken het.

Haai, en toe laat val Annieka voor die naweek ‘n stukkie opvoedingswerk van die man wat ek na hoogste waarde skat:

My oupa het my altyd gewaarsku om, kom ek op ‘n nuwe plek tussen nuwe mense, soos ‘n nuwe skool, te lande, moet ek altyd ligloop vir die outjies wat dadelik en heel eerste oorgretig is om met my maatjies te maak – volgens hom sal daar altyd ‘n rede wees waarom juis daai outjies nie maatjies het nie en so graag met ‘n nuweling bevriend wil raak.

En as jy twintig jaar of meer in die onderwys is, dan weet jy dis waar, dan het jy dit waarteen Oupa gewaarsku het,  jaar na jaar al by herhaling voor jou sien afgespeel.

Ja, dis waar – soort soek soort. Ek sweer hulle ruik mekaar oor ‘n afstand uit soos honde doen.

Ag, twee uit dieselfde hout gekap, hoef nie eers in dieselfde klas te wees, of ‘n enkele klas saam te kry nie; dis nie twee dae nie, dan het hulle mekaar opgespoor en gebind in een of ander onheilige alliansie.

Dis waar. Maar nie almal bind altyd dadelik tussen die eerste twee dae nie. Hoe ordentliker ‘n kind, hoe langer kyk die ander gevestigde ordentlike kinders hom of haar uit, alvorens die kind aanvaar word.

En dis hierdie outjies wat sag en gewillige prooi word van die aasvoëls  in die sosiale kringe.

En dis ongelukkig nooit die aasvoëls wat verveer en arende uitdraai nie, nee, dis die stomme arend wat onder groepsdruk (ja, aasvoëls is tropvoëls, hulle slaan altyd in groepsverband toe) sy nekvere afskud en kort voor lank sy lyf begin aasvoël hou.

Kom ‘n oulike kind met net ‘n effense selfbeeld probleem (‘n tikkie aknee of rokgrootte ‘n nommer groter as die gemiddeld) in die middel van die jaar en dan nog in die middel van sy of haar hoërskoolloppbaan tussen ‘n spul vreemdes aan, is sy of haar doppie geklink.

Partykeer kom ‘n nuwe kind by ons aan en ek wonder nog watter kant van die speelterrein  die kind gaan speel, dan sien ek die kind en die twee of drie wat hulle oor die nuweling ontferm het, en dan word ek sommer so koud – want dan is dit inderdaad al verby:  die regte maatjies het nie dadelik gebyt nie, jy was dalk self te onseker om ‘n hoek te vat, en nou het die pirannahs jou eintlik klaar kaal tot op die been gevreet. ‘n Letterlike feeding frenzy!

Ek is regtig bly Annieka het hierdie vermaning (lessie?) van haar Oupa met my gedeel. Ek het oornag respek en waardering vir die man gekry.

En wanneer ek (ons) Klaradyn met dieselfde lewenswaarheid opvoed, sal dit vir my lekker wees om altyd aan haar te kan noem dat dit van haar oupagrootjie is, dat ons hierdie stukkie wysheid met die grysheid, gekry en deel van ons lewens gemaak het:  Pasop vir die outjies wat dadelik oor hul voete val om met jou maats te maak; daar is altyd ‘n rede waarom hulle oor hul voete val, en dit lê nie noodwendig in hul tone nie.

In retrospeksie:

Ek veralgemeen darem lekker! Die suksesverhale van leerders wat in die middel van 'n skoolloopbaan by 'n nuwe skool aansluit is meer as die stories van die outjies wat die pad byster raak - baie meer. Die stories wat nie suksesverhale is nie, staan net soveel harder en helderder en duideliker uit.